7 maja na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politologicznych Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się konferencja „35 lat od rozpadu Jugosławii”. Gośćmi spotkania byli przedstawiciele Centrum Naukowo-Badawczego UŁ „Bałkany na przełomie XX/XXI w.” – kierowniczka Centrum dr hab. Magdalena Rekść oraz sekretarze dr Piotr Kręzel i dr Sławomir Szczesio, a także Konsul Honorowy Republiki Albanii dr Paweł Piotr Michalak. Wydarzenie zostało zorganizowane przez studentów drugiego roku studiów magisterskich kierunku stosunki międzynarodowe na WSMiP UŁ.
Autor: Małgorzata Wójcik
O czym była mowa?
Dyskusję rozpoczęto od omówienia wpływu rozpadu Jugosławii na region Bałkanów. Eksperci przedstawili tło historyczne i konsekwencje tego wydarzenia. Poruszono kwestie lokalnych konfliktów, które wciąż pozostają obecne w zbiorowej pamięci mieszkańców regionu, a także wpływu wydarzeń historycznych na współczesną politykę państw bałkańskich.
Okazało się, że pomimo trudnej wspólnej historii możliwa jest współpraca w regionie oraz wzajemne docenianie elementów poszczególnych kultur, na przykład kulinarnych. Mimo wszystko podkreślono znaczenie budowania własnej tożsamości dla narodów byłej Jugosławii, chociażby przez pielęgnowanie odrębnych języków. Wspomniano również o zjawisku jugonostalgii – tęsknocie za czasami istnienia Jugosławii.
W dyskusji odniesiono się do współczesnych procesów politycznych w regionie Bałkanów. Szczególna uwaga zwrócona została na wyniki wyborów parlamentarnych w Bułgarii, które odbyły się 19 kwietnia bieżącego roku. Goście mówili o wpływie, jaki mogą mieć na polityczny krajobraz Europy. Interesujący okazał się stosunek Bułgarów do Federacji Rosyjskiej, często postrzeganej bardziej pozytywnie niż w Polsce.
Omówiono także miejsce państw bałkańskich w bieżącej geopolityce oraz instytucjach międzynarodowych takich jak NATO czy Unia Europejska. Wskazano również obszary współpracy Polski z krajami regionu. Rozwinięto wątek możliwości wyjazdów w ramach programu Erasmus+, dostępnych na Uniwersytecie Łódzkim, a także innych projektów umożliwiających studentom i pracownikom naukowym udział w wymianach oraz szkołach językowych.
Konsul Honorowy dr Paweł Piotr Michalak przedstawił obecne oraz planowane projekty polsko-albańskie, szczególnie w dziedzinie edukacji. Nad jednym z nich pracuje wraz z dr hab. Magdaleną Rekść na Uniwersytecie Łódzkim. Ponadto opowiedział o rosnącym znaczeniu turystycznym Albanii, zaznaczając, że stała się ona popularnym kierunkiem podróży także dla Polaków. Podkreślił gościnność Albańczyków i walory turystyczne Albanii – zabytki oraz widowiskową przyrodę.
Konsul wyraził optymizm wobec bieżącego kursu Albanii oraz jej możliwości udziału w inicjatywach międzynarodowych. Pozwala to sądzić, że możemy spodziewać się dalszej współpracy instytucji albańskich i polskich.
Więcej o Bałkanach już wkrótce
Konferencja była także zapowiedzią organizowanego w Łodzi w dniach 22–23 czerwca 2026 Interdisciplinary Balkan Symposium. Jest to wydarzenie o charakterze międzynarodowym, podczas którego naukowcy podzielą się badaniami dotyczącymi regionu Bałkanów. Wśród prelegentów znajdą się goście z Albanii, Kosowa, Niemiec, Węgier i Czech, a nawet Japonii. Zgłoszone wystąpienia obejmować będą m.in. tematy geopolityczne, z nauk o bezpieczeństwie, socjologiczne, lingwistyczne oraz ekonomiczne.
Przedstawiciele Centrum Naukowo-Badawczego UŁ podkreślili również, że wydarzenie jest współorganizowane przez kilka ośrodków naukowych z Polski: Instytut Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, Centrum Naukowo-Badawcze UŁ “Bałkany na przełomie XX/XXI w.”, Interdyscyplinarne Centrum Bałkanistyczne, UKW w Bydgoszczy, Komisję Środkowoeuropejską Polskiej Akademii Umiejętności oraz Komisję Najnowszych Dziejów Słowian.
Portal Obserwator Międzynarodowy objął wydarzenie patronatem medialnym.
Serdecznie zapraszamy do wysłuchania całości dyskusji dostępnej na kanale YouTube Uniwersytetu Łódzkiego:
Małgorzata Wójcik – studentka stosunków międzynarodowych drugiego stopnia na Uniwersytecie Łódzkim. Udziela się w Międzywydziałowym Kole Naukowym Popularyzatorów Nauki. Interesuje się Eurowizją i restytucją dzieł sztuki, a w wolnych chwilach ogląda produkcje Marvela, chodzi po galeriach sztuki oraz czyta książki i komiksy.