Zapraszamy do podpisania listu w sprawie strategicznego znaczenia TVP Wilno w warunkach wojny informacyjnej – wśród inicjatorów petycji jest członkini redakcji portalu Obserwator Międzynarodowy, dr Barbara Jundo-Kaliszewska.
My, niżej podpisani uczeni zajmujący się badaniami nad komunikacją społeczną, bezpieczeństwem informacyjnym, dezinformacją, medioznawstwem, historią, stosunkami międzynarodowymi, socjologią i studiami nad regionami Europy Środkowej i Wschodniej, wyrażamy głębokie zaniepokojenie doniesieniami dotyczącymi możliwych ograniczeń funkcjonowania TVP Wilno – stacji, która w obecnych realiach geopolitycznych pełni rolę strategiczną, znacznie wykraczającą poza tradycyjne media publiczne.
Nasza troska wynika z wiedzy naukowej oraz z obserwacji procesów, które od kilku lat dynamicznie zmieniają sposób prowadzenia konfliktów. W dobie wojny informacyjnej, presji narracyjnej i kampanii dezinformacyjnych prowadzonych przez państwa trzecie, obecność rzetelnych i lokalnie zakorzenionych mediów jest jednym z kluczowych elementów odporności społecznej.
TVP Wilno jako element bezpieczeństwa informacyjnego regionu
Uruchomienie TVP Wilno w 2019 roku, w wyniku porozumienia i współpracy między Polską a Litwą, było przełomowym wydarzeniem w obszarze mediów publicznych naszego regionu.
Stacja powstała jako pierwszy wspólny projekt medialny, którego celem było jednocześnie wzmocnienie mniejszości polskiej, budowanie dialogu polsko-litewskiego oraz zwiększenie odporności informacyjnej regionu w obliczu presji zewnętrznej. Decyzja o jej powołaniu była wyrazem strategicznego myślenia i świadectwem zrozumienia, że stabilność pogranicza litewsko-białoruskiego zależy również od dostępu społeczności lokalnych do rzetelnych, wiarygodnych i lokalnie zakorzenionych mediów
Współczesne zagrożenia mają przede wszystkim charakter informacyjny. Ataki na percepcję, narracje podważające zaufanie do instytucji publicznych, kampanie destabilizacyjne wymierzone w mniejszości narodowe oraz rozproszone operacje psychologiczne stają się metodą „wojny poniżej progu artykułu 5”.
W tym kontekście TVP Wilno pełni funkcję:
- lokalnego źródła zweryfikowanej informacji,
- kanału przeciwdziałającego dezinformacji,
- instytucji wzmacniającej odporność poznawczą społeczności polskojęzycznej i wielojęzycznej,
- platformy, która minimalizuje wpływ wrogich operacji narracyjnych na pograniczu litewsko-białoruskim.
Badania naukowe jednoznacznie wskazują, że tam, gdzie istnieją silne, lokalnie osadzone media publiczne, zwiększa się poziom zaufania społecznego, zdolność do weryfikacji informacji oraz odporność na manipulacje informacyjne.
Znaczenie stacji w przestrzeni transgranicznej
Współczesna Wileńszczyzna, jako region pograniczny, znajduje się w centrum działań, które wielokrotnie łączą presję narracyjną, migracyjną, technologiczną i psychologiczną. Dlatego stacja taka jak TVP Wilno jest nie tylko medium, lecz również:
- ważnym elementem systemu wczesnego ostrzegania społecznego
- punktem przeciwdziałania próbom tworzenia napięć etnicznych,
- archiwum procesów społecznych i kulturowych,
- narzędziem wspierającym analizę zagrożeń i edukację informacyjną.
W przestrzeni, w której funkcjonują liczne propagandowe media rosyjskojęzyczne, brak stabilnego i lokalnie powiązanego nadawcy sprzyja zwiększonej podatności na kampanie destabilizacyjne.
Wartość edukacyjna i badawcza
TVP Wilno stanowi dla badaczy: ważne źródło dokumentacji społecznej i kulturowej, materiał do analiz procesów komunikacyjnych w warunkach presji informacyjnej, a przede wszystkim przykład nowoczesnej, transgranicznej telewizji publicznej wspierającej rozwój kompetencji medialnych.
W regionach wieloetnicznych i wielojęzycznych media tego typu odgrywają szczególną rolę w kształtowaniu dialogu i stabilności społecznej.
Nasze stanowisko
Jako środowisko akademickie apelujemy o:
- zachowanie ciągłości działania TVP Wilno,
- zagwarantowanie jej funkcjonowania jako instytucji o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa informacyjnego,
- prowadzenie otwartych konsultacji eksperckich dotyczących wspierania mediów polskojęzycznych na Litwie.
Nasza wypowiedź jest wyrazem troski naukowej, a nie politycznej. Z perspektywy bezpieczeństwa informacyjnego, badań nad dezinformacją i odpornością społeczną likwidacja lub osłabienie tego typu instytucji mogłoby stworzyć lukę, którą w warunkach wojny informacyjnej bardzo szybko wypełnią aktorzy zewnętrzni.
Podsumowanie
W obliczu rosnących wyzwań geopolitycznych i hybrydowych TVP Wilno pozostaje jednym z kluczowych filarów odporności społecznej pogranicza oraz ważnym elementem systemu przeciwdziałania dezinformacji.
Wierzymy, że przyszłość tej stacji będzie kształtowana z myślą o bezpieczeństwie informacyjnym, edukacji oraz stabilności społecznej – wartościach, które są fundamentem współczesnych demokracji.
Link do petycji można znaleźć tu.